Właściwe żywienie dzieci w placówkach edukacyjnych: czas na żywność ekologiczną

Właściwe żywienie najmłodszych to niekwestionowana powinność społeczna. Warto jednak zapytać, czy jedzenie oferowane dzieciom faktycznie im służy, czy jedynie zaspokaja głód. Prawidłowe pożywienie powinno witalizować organizm, a nie tylko dostarczać mu pustych kalorii i budulca.

CZYM NAPRAWDĘ JEST JAKOŚĆ POŻYWIENIA?
Jakość żywności często sprowadza się dziś tylko do wartości odżywczej i braku zanieczyszczeń. Tymczasem żywność ekologiczna, wytwarzana w zgodzie z naturą, posiada zrównoważony skład i obfituje w związki bioaktywne. Jej „wewnętrzna moc” jest bardzo bliska potencjałowi dzikich roślin.

Dzieci zasługują na lepszą żywność niż masowe, przemysłowe jedzenie „śmieciowe”. Produkty przemysłu rolno- spożywczego są pełne sztucznych dodatków: wypełniaczy, konserwantów, barwników, wzmacniaczy smaku, emulgatorów czy słodzików.

SYTUACJA W POLSKICH SZKOŁACH I PRZEDSZKOLACH
Obecne wymogi w polskich placówkach edukacyjnych skupiają się na asortymencie i wartości odżywczej. Zaktualizowane w 2026 roku rozporządzenie „sklepikowe” obniża dopuszczalne poziomy soli i cukru, a unijny program dla szkół udostępnia owoce, warzywa i mleko, ale nie wszystkie szkoły decydują się na jego wdrażanie. Z kolei ustawa „żłobkowa” opiera się po prostu na normach żywienia dla polskiej populacji.

W tych przepisach żywność ekologiczna jest całkowicie nieobecna. Pojawia się w nielicznych szkołach tylko dzięki inicjatywom świadomych samorządów. Miał w tym pomóc tryb zielonych zamówień publicznych, jednak przewodniki Urzędu Zamówień Publicznych z 2022 roku nie spełniły oczekiwań ze względu na nieprecyzyjne odniesienia do prawnych regulacji rolnictwa ekologicznego. Realną nadzieję daje dopiero procedowany od listopada 2025 roku projekt ustawy o żywieniu zbiorowym z udziałem produktów ekologicznych (UD303).

INSPIRACJE Z ZAGRANICY
Związek jedzenia „śmieciowego” z chorobami cywilizacyjnymi jest bezsporny, co od lat widać po rosnących wydatkach na służbę zdrowia. Inne państwa już dawno podjęły działania i skutecznie wprowadzają eko-produkty do szkół. Możemy uczyć się z ich doświadczeń:

• Francja w 2018 r. przyjęła ustawę Egalim, ustalając cel 20 % udziału produktów ekologicznych w gastronomii publicznej do 2022 r. (wiele gmin znacznie go przekroczyło).
• Dania w 2019 r. wdrożyła przepisy o ekologicznym żywieniu zbiorowym. W 2020 r. udział żywności BIO w państwowych stołówkach (m.in. w szkołach) wyniósł tam 6,8 %.
• Niemcy od ponad 20 lat promują żywność ekologiczną, a ich nowa strategia z 2023 r. zakłada zwiększenie jej udziału w posiłkach aż do 30 % w 2030 r.
• Litwa już w 2019 r. ustanowiła zasady wspierające eko-żywność w przedszkolach.

Dorobek innych państw stanowi skarbnicę gotowych rozwiązań do wykorzystania. Korzystając z nich, mamy szansę zagwarantować polskim dzieciom najlepszą jakość wyżywienia w placówkach edukacyjnych.

 Artykuł dostarczony przez Polską Izbę Żywności Ekologicznej