Anita Zegadło Od A do Z ugotujesz

Jedna szczypta, setki lat historii i smak, który przenosi w inny kraj. Tak zaczyna się prawdziwa kulinarna podróż. Od szafranu wartego więcej niż złoto po pieprz, który pali jak ogień. 

Nazwy chmeli suneli, shichimi togarashi, berbere, ras el hanout, chermaoula, chakalaka, baharat czy chimichurri, choć brzmią tajemniczo, w większości składają się z produktów, które znamy. 

Coraz więcej osób przechodzi na dietę wegańską. Motywacje są różne. Sama przez dwa lata byłam na diecie wegańskiej i dobrze ją wspominam. Decydując się na taką dietę nasuwa się pytanie czy dostarczymy organizmowi wszystkich potrzebnych substancji odżywczych. Kluczowe kwestie dotyczą białka, witaminy B12, żelaza, wapnia, omega-3, witaminy D, cynku i jodu. Gdzie zatem szukać tak potrzebnego dla organizmu białka?

Jaja kurze, przepiórcze, od zielononóżki, perlicze, kacze, gęsie, strusie, bażancie to rozmaitość kolorów i wielkości. Jajo można określić jako jeden z najpowszechniejszych składników w kuchni, ale także prawdziwy kulinarny skarb o nieograniczonych możliwościach. Znane na całym świecie, od wieków uważane za symbol życia. Ich uniwersalność pozwala na zastosowanie w niemal każdej kuchni i spożywać o każdej porze dnia. Można je serwować na śniadanie, obiad, kolacje lub jako wyrafinowane desery.

Budyń i kisiel to jedne z najstarszych deserów. Budynie wywodzą się z kuchni europejskiej, natomiast kisiele mają swoje korzenie w tradycji wschodnioeuropejskiej i azjatyckiej.

Wiosna to czas kiedy nasze organizmy naturalnie domagają się lżejszej, a zarazem odżywczej diety. To doskonały moment, by wprowadzić lub zwiększyć ilość spożywanych  zielonych warzyw, zwłaszcza tych sezonowych jak szparagi, koktajli bogatych w witaminy, minerały i błonnik, zielonych superfoods typu matcha, chlorella, spirulina. Te produkty odżywią organizm, dodadzą mu energii i witalności. Wiosna to dobry czas aby wprowadzić i utrzymać zdrowe nawyki, aby poczuć się lepiej.

Święta  Bożego Narodzenia to w Polsce wyjątkowy czas. Zwyczaje związane ze świętami przekazywane są z pokolenia na pokolenie i choć każdy dom w tym czasie pachnie podobnie, to przepisy na potrawy różnią się w zależności od regionu. Ważnym elementem tych szczególnych dni  jest uroczysta kolacja wigilijna, podczas której podawane są potrawy postne. Wśród nich wyjątkowe  miejsce zajmują ryby. Dawniej w zależności od regionu serwowano różne ich gatunki.

Drzewa oliwne mogą żyć tysiące lat. Te rosnące w basenie Morza Śródziemnego mogą mieć nawet ponad 2000 lat. Z drewna oliwnego powstają przedmioty używane na co dzień w kuchni: miski, deski, łyżki, sztućce, moździerze. Drewno oliwne jest bardzo twarde, a co ważne nie przechodzi nieprzyjemnymi zapachami.  

Pierogi to danie, które większości z nas kojarzy się z kuchnią babci. To ona z ogromną cierpliwością i pieczołowitością lepi je w ogromnych ilościach, często sto lub więcej sztuk. Moja babcia najczęściej robiła pierogi z farszem z dudków (podrobów), z kapustą i grzybami, rzadziej z mięsem. Na święta i uroczystości rodzinne lepiła uszka z farszem z suszonych prawdziwków.

Spośród setki zup, wybrałam kilka, żeby móc je skosztować oraz zobaczyć jak gotuje się je w różnych częściach świata.

Klimatolodzy biją na alarm. Wskazują na emisję gazów cieplarnianych, jako najbardziej prawdopodobną przyczynę ocieplania się klimatu, a także związanych z tym zagrożeń dla planety i ludzi. Chociaż ten temat budzi kontrowersje i nie wszyscy wierzą w globalne ocieplenie, to większość z nas widzi zmiany pogody, temperatury czy poziomu i jakości wód w otaczającym nas świecie.

Jedzenie, to coraz bardziej naukowa dziedzina życia. Coraz więcej produktów jest przebadanych i opisuje się ich dobroczynny wpływ na organizm. Służy temu również moda na superfoods, żywność funkcjonalną, kuchnię molekularną. Informacje, które są dzisiaj publikowane jako nowości były często wiedzą powszechną, stosowaną przez nasze babcie, ale na przestrzeni dziejów wyparte przez nowe trendy i składniki. 

Co zjeść w Sylwestrowy wieczór, aby było szybko, zdrowo a przy tym inaczej niż na co dzień? Co będzie pasowało najbardziej do szampańskiej zabawy, a jednocześnie będzie dawało swobodę także osobom organizującym przyjęcie? A może w całym tym pomyśle ważne jest, aby wszyscy uczestniczący angażowali się w przygotowania. Myślę, że ten wspólnie spędzony czas może okazać się w przyszłości tym, co będzie wspominane i co uczyni ten specjalny wieczór wyjątkowym. Dobrym rozwiązaniem będą małe przekąski, przystawki.

Wśród ludzi dominuje przekonanie, że przygotowanie dobrego posiłku wymaga poświecenia dużej ilości czasu. I często mają rację, ponieważ znamy wiele smacznych, ale skompilowanych i czasochłonnych dań. Niektórych procesów towarzyszących ich przygotowaniu nie da się skrócić, wśród nich można wymienić np. marynowanie, namaczanie, produkcja zakwasu, kiszenie, zagniatanie domowego makaronu etc.

Aby nasz organizm funkcjonował prawidłowo powinniśmy dostarczać mu wraz z dietą niezbędnych składników odżywczych. Bardzo ważnym pierwiastkiem jest żelazo, które odpowiada za transport tlenu w organizmie a także bierze udział w produkcji czerwonych krwinek. Niedobór żelaza prowadzi do niedokrwistości czyli anemii.

Nawet najprostsze danie, serwowane z dobrym sosem, może przemienić się w wyrafinowaną potrawę. Nazwa sos pochodzi od francuskiego słowa sauce i oznacza gęsty płyn o różnych smakach od słodkiego, kwaśnego po ostry lub łagodny.

"Marcheweczkę ciach-ciach-ciach, pietruszeczkę ciach-ciach-ciach, porek i selerek trach - siekam i nastawiam gaz na ful, rosołeczek bul-bul-bul, a ja siadam jak ten król - czekam. Śmietaneczka tak-tak-tak, zasmażeczka - co za smak, kiełbaseczka sucha jak wiórek.... Tak gotuję sobie przez dłuższy czas, aż gotów jest najwspanialszy lek na stres - żurek!"

Wojciech Młynarski "Żurek"

Życie jest coraz intensywniejsze. Jesteśmy zabiegani i narażeni na stres. Czynniki te wpływają znacząco na niemal wszystkie aspekty naszego życia i zdrowia. Organizm w takich warunkach potrzebuje odpowiedniego odżywiania się. Dzieje się jednak inaczej. Nie dość że nie potrafimy poświęcić sobie odpowiedniego czasu na posiłek w spokoju, to dodatkowo jemy nieregularnie, a jakość naszej diety pozostawia wiele do życzenia. Sięgamy także po gotowe wysoko przetworzone produkty, nierzadko niskiej jakości. Takie postępowanie w efekcie prowadzi do pogorszenia się stanu naszego zdrowia i często jest przyczyna chorób, także tych metabolicznych. Dobrym rozwiązaniem w takiej sytuacji będzie dieta oparta na niskim indeksie glikemicznym.

Dieta Sirtfood

Od lat ludzie starają się tak skomponować swoją dietę aby dostarczyć organizmowi jak najlepiej zbilansowane posiłki, które pozwolą zachować zdrowie i sprawność na długie lata. Mimo, że wymyślono już wiele różnego rodzaju diet, to wraz z rozwojem wiedzy na temat wpływu poszczególnych składników pożywienia na kondycję organizmu, powstają nowe recepty na zdrowe odżywianie.

KROK 1. Przygotuj ciasto na pierogi, pierożki.

KROK 2. Przygotuj farsz.

KROK 3. Rozwałkuj ciasto na placki.

KROK 4. Na jednym placku rozłóż farsz.

KROK 5. Przykryj go drugim plackiem.

KROK 6. Wyciśnij pierogi lub pierożki spodkiem lub specjalną wycinaczką.

KROK 7. Pozostałe ciasto zagnieść i zacznij od kroku 3:)

KROK 8. Ugotuj i podawaj.

Przed Bożym Narodzeniem w naszym kraju obchodzimy Wigilię Bożego Narodzenia. Pod obrus wkładane jest sianko, które po wieczerzy dawniej dawano zwierzętom aby dobrze się chowały. Zebrani na wigilijnej wieczerzy dzielą się opłatkiem wypiekanym z białej mąki i wody,  składając sobie wzajemnie życzenia. Tego dnia na stole pojawia się dwanaście potraw na cześć apostołów, uczniów Jezusa oraz tyle ile jest miesięcy w roku. W niektórych regionach spotyka się nieparzystą liczbę potraw: 5, 7, 9 lub 11.

Sposoby parzenia kawy
Dla wielu z nas poranna kawa jest rytuałem, który budzi nas do nowego dnia. Nie wyobrażamy sobie poranka bez niej. Najprzyjemniejszym porannym odgłosem, przynajmniej dla niektórych, jest dźwięk sączącej się kawy z ekspresu, kawiarki etc. Jej aromat rozchodzi się po całym mieszkaniu, wprowadza w dobry nastrój. Jest najpopularniejszym napojem na całym świecie. Z palonych ziaren lub tych poddanych instantyzacji (skoncentrowany koncentrat produktu w formie proszku do szybkiego rozpuszczenia) sporządza się kawę, zwykle na gorąco.

MENU NA WALENTYNKI
Zdania czy obchodzić Walentynki czy nie są podzielone. Kiczowate czerwone serca, balony czy lizaki w kształcie serduszka można kupić wtedy wszędzie. Ale dla nas Walentynki mogą stać się okazją, aby przyjemnie, razem ze swoją ukochaną osobą spędzić czas delektując się wspólnie przygotowanym posiłkiem. Można ugotować Jej/Jemu coś pysznego prosto od serca. Coś lekkiego, pełnego smaku ale łatwego, a przy tym szybkiego w przygotowaniu.

Apulia włoski region położony na obcasie włoskiego terytorium. Miejsce które wato poznać. Apulia to: morze, stare oliwne drzewa, winnice, farmy, kościoły, domy trulli, piękne kremowo-białe miasteczka, porty, niebieskie łódki rybaków, wąskie uliczki i ludzie - przyjaźni i pomocni. Kuchnia regionu jest prosta, pełna warzyw i owoców, owoców morza i ryb oraz makaronów, ponieważ to tutaj rośnie najlepsza pszenica z której są wyrabiane typowe dla regionu makarony: orecchiete - czyli makaron w kształcie uszek, chianciarelle - makaron nieco mniejszy niż orecchiette i fenescecchie cieniutkie makaronowe  paski. Apulię zwiedzaliśmy w maju, pogoda była piękna a turystów umiarkowana ilość. Apulia jest bardzo przyjazna weganom i wegetarianom.  Region można zwiedzać prawie cały rok. Najgorętszym miesiącem jest sierpień. Średnia temperatura dla tego miesiąca wynosi 31 stopni C, a dla grudnia 14 stopni C.  Najzimniejszy jest styczeń 13 stopni C.

Węgiel aktywny to kolejna naturalna substancja obok sody, która znajduje szerokie zastosowanie w codziennym życiu. Swoją wyjątkowość zawdzięcza specyficznym chemicznym właściwościom powierzchni oraz strukturze, na którą składają się nieregularnie występujące w nim mikro i makro pory. Dzięki czemu jego powierzchnia sorbcyjna osiąga wg różnych źródeł od 2500m² do ponad 3500m² na gram (dla porównania powierzchnia boiska piłkarskiego to ok 7000m²).

W ostatnim czasie cieszy się on rosnącą popularnością, bowiem oprócz zastosowania medycznego, np. przy zatruciach pokarmowych, znalazł zastosowanie w kosmetyce i kulinariach.

Sebastian Kneipp propagator hydroterapii, ziołolecznictwa oraz racjonalnego sposobu odżywiania napisał:

"Każdy kontakt z wodą to dodatkowa minuta życi"

Na pączątek wykonaj piling.

Następnie zrelaksuj się w wannie.

Na koniec wklep w ciało naturalny balsam.

Jeszcze kilkanaście lat temu mleko kozie nie było tak dostępne na rynku jak obecnie. Dziś bez problemu można kupić mleko kozie i jego przetwory: serki, sery, rolady, jogurty, twarogi czy masło. W ciągu ostatnich 30 lat odnotowano światowy wzrost produkcji mleka koziego o połowę. Wzrost zainteresowania tym produktem wiąże się z wysoką wartością odżywczą i dobroczynnym wpływem na zdrowie człowieka. Na świecie najwięcej mleka koziego produkują Indie i Bangladesz. W Europie Francja jest jego czołowym producentem.

Syntetyczne substancje chemiczne stosowane do produkcji repelentów (substancje i inne środki odstraszające organizmy żywe) mogą niszczyć środowisko i negatywnie wpływać na zdrowie. Obawy te powodują, że poszukujemy naturalnych ekologicznych środków odstraszających owady. Mimo, że syntetyczne środki nadal są częściej stosowane, to naturalne środki mogą skutecznie i co najważniejsze, bezpiecznie je zastąpić. Badania wskazują, że środki naturalne działają równie skutecznie a czasem nawet lepiej od tych syntetycznych w pierwszych 60 minutach stosowania. 

Okres jesienno – zimowy lub przednówek, to czas, w którym składniki odżywcze, witaminy i minerały czerpiemy z warzyw korzeniowych. W tym okresie nasz układ immunologiczny wystawiony jest na próbę. Jak zatem podnieść swoją odporność i zadbać o zdrowie? Czekając na wiosenne nowalijki, które wcale nie muszą służyć zdrowiu (przez nadmierne nawożenie), możemy, a nawet powinniśmy sięgać po najzdrowszy składnik - kiełki. Ich dostępność jest całoroczna, a same kiełki są wspaniałym pokarmem - pokarmem życia. Można je kupić lub wyhodować samemu. Sposobów skiełkowania nasion jest kilka.

Ocet jabłkowy i inne octy jako zdrowe dodatki do zbilansowanej zdrowej diety

Ocet jabłkowy to coraz bardziej doceniany środek spożywczy. Uznany za eliksir zdrowia. Ma bardzo szerokie zastosowanie, a przygotowanie go nie jest trudne. Po ocet powinny sięgać nie tylko osoby odchudzające się, gdyż jego zastosowanie jest znacznie szersze. Ocet jabłkowy jest bardzo popularny. Popularność zawdzięcza właściwościom odchudzającym. Jednak aby mieć wymarzoną sylwetkę należy dbać o prawidłową dietę, jeść pięć zbilansowanych posiłków w ciągu dnia oraz uprawiać aktywność fizyczną. W sklepach ze zdrową żywnością jest hitem. Nie ma chyba czasopisma, które nie poświęciłoby mu choćby rubryki. Fora internetowe są pełne porad. Ocet odgrywa istotną rolę w doprawianiu potraw, którym dodaje aromatu, ostrości i wartości odżywczych.

Prowansja była pierwszą prowincją Imperium Rzymskiego. Jej nazwa pochodzi od włoskich słów Prowincja  Nostra - nasza prowincja. Usiana jest średniowiecznymi wioskami i miasteczkami. Nasza podróż trwała dziesięć dni. Bilety lotnicze kupiliśmy do Nicei. Wynajęliśmy samochód i autostradą kierowaliśmy się do Prowansji.

Chleb to podstawowy produkt w diecie człowieka. Datowanie powstania pieczywa jest dyskusyjne. W publikacji National Academy of Sience of the United States of America grupa autorów pokazuje archeobotaniczne dowody na pochodzenie chleba. Na podstawie odkrycia zwęglonych resztek żywności na terenach zamieszkałych przez natufijskich myśliwych - zbieraczy naukowcy formułują tezę o tym, że przygotowywanie produktów podobnych do chleba można datować nawet 4000 lat przed pojawieniem się neolitycznego rolniczego sposobu życia czyli około 14000 lat przed Chrystusem.

Podczas sprzątania domu możesz zastąpić wszystkie chemikalia domowymi, przyjaznymi dla środowiska i zdrowia, środkami do czyszczenia. Przyczynisz się do dbania o środowisko oraz dbasz o zdrowie twoje i twoich najbliższych. Produktami spożywczymi możesz posprzątać dom równie skutecznie i dobrze jak komercyjnymi środkami chemicznymi dostępnymi w sklepach. W kuchni znajdziesz sodę oczyszczoną, cytrynę, ocet, sól drobnoziarnistą, szare mydło marsylskie i olejki eteryczne. Samodzielnie przygotowane mieszanki z tych składników spowodują, że twoje otoczenie będzie czyste i pachnące. Domownicy będą mniej narażeni na toksyczne substancje znajdujące się w popularnych detergentach do sprzątanie a ty tym samym mniej narażona na alergie. Środki takie bez obaw możemy stosować tam, gdzie są małe dzieci i zwierzęta.

Wszyscy mamy wspomnienia z kuchni babci czy mamy, kiedy przychodził czas na przygotowywanie kiszonych ogórków czy kapusty. Moje wspomnienie, to mglisty październik, traktory wypełnione kapustą i rolnik, który sprzedawał swoje płody rolne na kopy (60 sztuk). Babcia zwykle kupowała pół kopy, czyli 30 sztuk dorodnych i ciężkich głów kapusty. Potem czekało się na szatkownicę, bo ta krążyła po okolicy od sąsiada do sąsiada. Kiedy szatkownica trafiła do mojej rodziny, kilka osób zbierało się aby poszatkować kapustę. Kamienna beczka czekała już wyszorowana, deski i kamień do obciążenia też. Kapustę układało się warstwami, solono i dodawano przyprawy a sporych rozmiarów drewnianą pałką ubijało się ją, aż puściła sok. I tak powtarzano tą czynność po sam brzeg beczki. Potem na beczkę kładziono czyste płótno, dopasowane deski i obciążano kamieniem. Po kliku dniach zaczynała się fermentacja.

Brokuł należy do rodziny kapustowatych, zwany inaczej kapustą szparagową. Prawdopodobnie pochodzi z Cypru. Brokuł to zielone ale też fioletowe warzywo. Można go spożywać na surowo, przyrządzonego na parze, gotowanego, zapieczonego  czy w postaci kiełków. Znakomicie nadaje się do mrożenia (rozdzielamy na małe rózyczki, myjemy, blanszujemy (ok 3 min) z dodatkiem soku z cytryny, schładzamy i mrozimy).

Czarny sezam (Sesamun indicum L.) roślina oleista występująca tylko w uprawie. Nasiona tej rośliny mają ogromne wartości odżywcze. Stasuje się je w kuchni i kosmetyce.  Charakterystyczna dla kuchni azjatyckiej. 70% światowej produkcji pochodzi z Azji a 26% z Afryki. Największymi producentami są Indie, Chiny oraz Birma. Czarny sezam pochodzi głównie z Tajlandii i Chin. Przygotowuje się z nich oleje, pasty. Przygotowuje ciasta, słodycze. Stanowi smaczny i zdrowy dodatek do sushi.

Borówka czernica (Vaccinium myrtiłlus L.) pochodzi od łacińskiego wyrazu bacca – jagoda. Nazwa gatunkowa stosowana od XVI w. jest nawiązaniem do mirtu, który nieco przypomina krzewinki borówek. Nazywana również: czarną jagodą, czernicą, borówką czarną, borówką, borowiną, jagodziną, leśną jagodą.

Gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Rośnie na obszarach leśnych o klimacie umiarkowanym i arktycznym. Konkuruje z borówką amerykańską, której owoce są większe, mają bardziej galaretowatą wewnętrzną strukturę. W przeciwieństwie do jagód, borówki do celów konsumpcyjnych pozyskuje się głównie z upraw. Można również z powodzeniem obsadzić krzakami borówki przydomowy ogródek i korzystać ze świezych owoców od połowy lipca do września.

Kuchnia japońska powstała po części na bazie uwarunkowań geograficznych. Wyspiarski charakter kraju powoduje, że rozwinęło się rybołówstwo. W dużej części kraj ten jest górzysty ze względu na położenie na styku płyt tektonicznych. Rozwinęło się zatem także zbieractwo oparte o owoce leśne. Dodatkowo silne wpływy buddyjskie, spowodowały, że przez długi czas w kulturze obowiązywał zakaz spożywania mięsa ssaków. Dotyczyło to wszystkich mieszkańców, nie tylko mnichów. Poza tym klimat i tradycja azjatycka sprzyjały uprawie ryżu. Pola ryżowe istnieją w tym kraju od V wieku p.n.e.. Z tych wszystkich względów w Japonii tradycyjny posiłek składa się z ryżu i dodatków (jap: okazu).

Pomidor- nazwa łacińska Lycopersicum esculentum gatunek rośliny z rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej. Do Europy dotarł po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba 1492 roku. Początkowo uważano go za roślinę trującą i traktowano jako roślinę ozdobną. Główny obok oliwy składnik diety śródziemnomorskiej. Ma szerokie zastosowanie kulinarne, zdrowotne i dietetyczne. Ceniony za smak i za wysoką zawartość składników mineralnych oraz witamin.

Kapusta czerwona należy do roślin kapustowatych, krzyżowych. Jest rośliną dwuletnią, występuje tylko w uprawie. 
Warzywo to klasyfikowane jest w czołówce listy produktów fitoterapii. Fitoterapia to leczenie za pomocą warzyw owoców i zbóż. Lista leczniczych produktów obejmuje około 100 pozycji, a kapusta jest w dziesiątce najskuteczniejszych roślin leczniczych. Medycyna ludowa od dawna zna właściwości lecznicze liści tego warzywa. Stosuje się je zewnętrznie i wewnętrznie.