Shilajit skalne łzy o cudownej mocy

Shilajit (mumio, mumijo, shilajatu) to mineralno – organiczna substancja żywiczna bogata w związki humusowe, przeciwutleniacze i minerały, występująca głównie w Himalajach, Kaukazie i Ałtaju. Od tysięcy lat był stosowany przez Egipcjan do mumififikacji ciał. W tekstach ajurwedyjskich shilajit dosłownie znaczy „zdobywca gór i niszczyciel słabości”. Ze względu na swoje prozdrowotne właściwości tradycyjnie stosowany jest w medycynie ajurwedyjskiej.

Źródło pochodzenia shilajitu nie jest do końca znane. Niektórzy uważają, że shilajit to smolista, czarnobrązowa lepka wydzielina wyciekająca z pęknięć w skałach pasm wysokogórskich. Inni twierdzą, że powstaje podczas rozkładu roślin w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury. W wyniku procesu wspomaganego przez mikroflorę powstaje fitokompleks bogaty w związki humusowe, zwłaszcza kwas fulwowy.

WARTOŚĆ ŻYWIENIOWA
Shilajit to substancja o zróżnicowanym składzie chemicznym zależnym od regionu z jakiego pochodzi.
Wyróżnia się cztery odmiany mumio:
• Rajat – o białej barwie, zawierający srebro,
• Tamra – o niebieskiej barwie, zawierający miedź,
• Savrana – o czerwonej barwie, zawierający złoto,
• Lauha – o czarnej barwie, zawierający żelazo.

Najbardziej ceniona jest odmiana Lauha o dużej zawartości żelaza, smolistej barwie, gorzkim smaku i ostrym zapachu.
Shilajit jest bogatym źródłem:
• związków humusowych (huminy, kwas fulwowy, kwas huminowy, dibenzo-alfa-pironów)
• związków mineralnych (wapń, potas, magnez, sód, fosfor, selen, kobalt, chrom, cynk, miedź, żelazo).
• Ponadto zawiera aminokwasy (głównie glicyna), kwas tłuszczowe, związki polifenolowe (kwercetyna), kwasy fenolowe: galusowy, elagowy, ferulowy, sterole, fosfolipidy, triterpeny, enzymy, garbniki, glikozydy, gumy, lateks i substancje żywiczne.

Związki humusowe stanowią od 60 do 80 % masy shilajit, związki mineralne – 20 – 40 %, zaś pierwiastki śladowe ok. 5 %.

WŁAŚCIWOŚCI PROZDROWOTNE
Ze względu na ogromny potencjał terapeutyczny, shilajit zyskuje coraz większą popularność w medycynie tradycyjnej i współczesnej. W ajurwedzie opisywany jest jako silny środek odmładzający, antystresowy i adaptogenny wspierający odporność i witalność organizmu. W medycynie ajurwedyjskiej stosowany jest w terapii nowotworów, leczenia urazów kości, cukrzycy, astmy, chorób skórnych, zaburzeń trawiennych i wielu innych dolegliwości. Zgodnie z dostępnymi badaniami naukowymi shilajit wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego, rozrodczego, nerwowego i pokarmowego, wspiera utrzymanie prawidłowego stanu stawów, równowagę hormonalną u kobiet (prawidłowe miesiączkowanie) oraz metabolizm lipidów i węglowodanów. Badania naukowe pokazują, że kwas fulwowy i dibenzo-α-pirony wykazują silne właściwości przeciwutleniające, przeciwdrobnoustrojowe, neuroprotekcyjne i przeciwzapalne oraz poprawiają funkcje poznawcze i pamięć. Inne badania pokazują, że związki zawarte w shilajit wspomagają transport i wchłanianie składników odżywczych, poprawiają wydolność fizyczną, zwiększają gęstość mineralną kości u kobiet po menopauzie oraz wykazują działanie spermatogenne i przeciwwrzodowe.

BEZPIECZEŃSTWO I STOSOWANIE
Shilajit ogólnie uważany jest za bezpieczny. Dziennie można przyjmować od 100 do 2000 mg. Osoby przyjmujące jednocześnie leki przeciwcukrzycowe, hormonalne i obniżające ciśnienie powinny zachować ostrożność, gdyż shilajit może wchodzić z nimi w interakcje. Ponadto, odradza się spożywanie shilajit dzieciom, kobietom w ciąży i w trakcie laktacji oraz osobom z chorobami autoimmunologicznymi. Shilajit może działać synergicznie z żeń-szeniem, ashwagandhą, różeńcem górskim, imbirem i korzeniem maca. Badania wskazują, że spożycie nieoczyszczonego shilajitu może prowadzić do zatrucia mykotoksynami i metalami ciężkimi (arsen, rtęć, ołów). Aby zminimalizować ryzyko należy wybierać wyłącznie produkty oczyszczone i standaryzowane. W sklepach ze zdrową żywnością dostępny jest shilajit w formie pasty, proszku, tabletek lub kapsułek. Pastę spożywa się po rozpuszczeniu w letniej wodzie lub mleku, najlepiej rano lub przed południem.

Shilajit wypływający ze skał

SHILAJIT W KOSMETYCE
Dzięki dużej zawartości minerałów i kwasu fulwowego, shilajit stanowi cenny składnik kosmetyków do pielęgnacji włosów (szampony, odżywki, maski) oraz twarzy i ciała (kremy, balsamy). Mumio działa oczyszczająco i łagodząco na skórę głowy oraz wzmacnia włosy, zmniejszając ich łamliwość i wypadanie. Stosowany w kosmetykach do pielęgnacji twarzy i ciała, shilajit wykazuje działanie antyoksydacyjne, poprawia elastyczność i jędrność skóry oraz łagodzi podrażnienia i zaczerwienienia. Kosmetyki zawierające mumio idealnie sprawdzą się do każdego rodzaju cery.

Marta Kowalska - Departament Jakości Bio Planet

Bibliografia:

Carrasco-Gallardo C., Guzmán L., Maccioni R. B. (2012): Shilajit: a natural phytocomplex with potential procognitive activity, International Journal of Alzheimer’s disease, 1, 1 – 4.

Kamgar E., Kaykhaii M., Zembrzuska J. (2025): A comprehensive review on Shilajit: what we know about its chemical composition. Critical Reviews in Analytical Chemistry, 55, 3, 461 – 473.

Kashif A. i in. (2024): Shilajit (Asphaltum): a Comprehensive Review on Its Composition and Pharmacological Activities, Journal of Ongoing, Chemical Research, 6, 2, 36 – 48.

Mishra T. i in. (2019): Shilajit (Mumie): Current Status of Biochemical, Therapeutic and Clinical Advances, Nutrition and Food Sciences, 15, 2, 104 – 120.

Pandey P. S. (2019): Shilajit – a wonder drug of ayurveda: an overview. International Journal of Pharmaceutical Sciences Review and Research, 59, 1, 140 – 143.

Stohs S. J. (2014): Safety and efficacy of shilajit (mumie, moomiyo), Phytotherapy research, 28, 4, 475 – 479.

Syed M. A. i in. (2024): Systematic review of shilajit: clinical efficacy and safety, Journal of Population Therapeutics and Clinical Pharmacology, 31, 6.

www.oswiadczenia.eu