Nikita

Mięta (łac. Mentha L.) to niezwykle popularna roślina zielna, wieloletnia z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), którą można spotkać niemal na całym świecie. Rośnie dziko w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej, a także jest szeroko uprawiana w celach kulinarnych, leczniczych i kosmetycznych. Miętowy aromat znany jest ludziom od tysięcy lat – napary z mięty stosowano już w starożytnym Egipcie i Grecji jako naturalny lek m.in. na trawienie, mdłości i bóle brzucha.

Melisa lekarska (łac.Melissa officinalis) to roślina z rodziny jasnotowatych, do której należy wiele ziół o właściwościach leczniczych tj. szałwia, rozmaryn i tymianek. Synonimy melisy lekarskiej to melisa cytrynowa, miodownik, cytrynowe ziele , ziele pszczele, cytronella, melisa ogrodowa, zioło lecznicze dla kobiet lub zioło na owady.

Słowo „Melissa” pochodzi ze starożytnej greki i jest tłumaczone jako „pszczoła miodna”. W dawnym polskim piśmiennictwie melisa nazywana była przez Syreniusza (Szymon Syreński, lekarz , botanik, badacz leczniczych właściwości ziół, autor Zielnika) pszczelnikiem lub rojownikiem (od rojenia pszczół). Fakt, że melisa lekarska jest kojarzona z pszczołami (i to nie tylko z nazwy) można zaobserwować w okresie kwitnienia, ponieważ roślina jest szczególnie lubiana przez pszczoły i jest dla nich wielkim i bardzo atrakcyjnym pożytkiem. 

Rumianek (łac.Matricaria L) to roślina z rodziny astrowatych, która obejmuje kilka gatunków. Rośliny te występują w całej strefie umiarkowanej półkuli północnej. Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla lub Matricaria recutita) jest uważany za jedną z najbardziej znanych i najstarszych roślin leczniczych.

Nad Morzem Śródziemnym rumianek znano i stosowano jako zioło lecznicze od tysięcy lat. W starożytnym Egipcie, około 1550 roku p.n.e. , w Codex Ebers (inaczej Papirus Ebersa, to jeden z najstarszych i najważniejszych staroegipskich zwojów medycznych) po raz pierwszy opisano medyczne zastosowanie rumianku. Egipcjanie uważali go za roślinę świętą, znajdującą się pod specjalną opieką boga Ra (ze względu na podobieństwo kwiatu rumianku do słońca), używali oni rumianku na gorączkę. 

Herbatki fermentowane, nie tylko ze sklepu, ale z ogrodu, pola, łąki czy lasu – czyli jak zrobić własną herbatę ziołową „fermentowaną” ?

Tradycyjnie syropy sporządza się z ziół, kwiatów, owoców, warzyw, kory, liści drzew i krzewów, korzeni, nasion i innych roślin o dobroczynnych właściwościach i korzystnym wpływie na organizm. Syropy ziołowe to skoncentrowane herbaty ziołowe, zakonserwowane za pomocą cukru lub miodu. Czasem używa się do konserwacji niewielkiej ilości alkoholu.

Historycznie syropy ziołowe były używane do słodzenia smaku gorzkich ziół leczniczych, aby uczynić je smaczniejszymi do wypicia i przedłużyć ich trwałość. Syropy ziołowe stanowią alternatywę dla nalewek na bazie alkoholu, mogą być bezpiecznie stosowane u dzieci i osób unikających alkoholu.

Płatki dzikiej róży  działają wykrztuśnie, moczopędnie, uspokajająco, rozkurczowo, ściągająco, żółciopędnie. Płatki róży były jedną z najważniejszych substancji leczniczych w tradycyjnej medycynie europejskiej. Lekarze greccy, jak Dioskurides  i Galen (I w. n.e.)  wykorzystywali przeważnie różę francuską (Rosa gallica), różę stulistną (Rosa centifolia) oraz różę dziką (Rosa canina).

Herbatka dla Pań: 

Skład: czerwona koniczyna, kwiat leszczyny, pączki i płatki dzikiej róży, lawenda, trawa cytrynowa, aksamitka, ziele konopii siewnej. 

Herbatka dobra na wątrobę: 

Skład: kwiat forsycji, kwat bzu lilaka, mięta suszona i fermentowana, nagietek, ogórecznik, podagrycznik, ostropest. 

Istnieje wiele ziół i surowców, które nadają się do przygotowania aromatycznych herbat. Znajomość działania poszczególnych ziół i sposobu ich stosowania może ułatwić skomponowanie harmonijnej mieszanki ziołowej o pysznym smaku i wspaniałym aromacie.

Możemy zbierać gałązki, igliwie, pączki, korzenie, owoce, nasiona, liście i kwiaty.

Zbiór ziół, kwiatów i innych surowców na domowe herbatki ziołowe i nie tylko

Zioła i inne surowce na herbatki domowe możemy zbierać praktycznie przez cały rok. Wiosna jest zawsze początkiem sezonu, zaczyna się bardzo pracowity, ale i przyjemny okres. Dzień jest coraz dłuższy, słońca coraz więcej, mamy więcej energii, ochoty na spacery i poszukiwania pierwszych wiosennych darów natury. Przyroda budzi się z zimowego snu i nastaje intensywny czas wzrostu, na początku są to pąki, potem młode listki, wreszcie pojawiają się pierwsze kwiaty, a dopiero później owoce i nasiona.

W roślinach występują różne związki chemiczne, nazywane substancjami czynnymi, które mają działanie farmakologiczne i wpływają na organizm ludzki. Od ich zawartości zależy wartość terapeutyczna danej rośliny, to one odpowiedzialne są jakościowo i ilościowo za działanie surowca leczniczego. Szczególnie dużą koncentrację substancji aktywnych widzimy w ziołach, zarównio w kwiatach, liściach, nasionach i korzeniach. 

Kalendarz zbioru ziół

Kalendarz zbioru ziół jest podstawą dla każdego miłośnika ziołolecznictwa i natury.

Oto najpopularniejsze zioła i najlepsze miesiące do ich zbierania:

Styczeń i luty: owoce jałowca, ziele jemioły, pąki leszczyny, porzeczki czarnej, plecha porostu islandzkiego, kora wierzby, korzeń lubczyku czy łopianu.

Praktyczne wskazówki przygotowania dzikiej herbaty ziołowej

Ogólna zasada to jedna łyżeczka suszu na filiżankę herbaty, korzeni, jagód, kory, dużych liści i kwiatów możemy dodać więcej. Jeżeli parzymy herbatkę w sezonie ze świeżych ziół to używamy podwójnej ilości. Zalewamy gorącą wodą około 95°C i przykrywamy, aby nie ulotniły się olejki eteryczne. Czas parzenia zależy od surowca, jego wielkości i twardości, od 15 do 30 minut.

Zbieranie ziół do domowych herbatek ziołowych, a potem ich własnoręczne komponowanie to niesamowita zabawa i satysfakcja. Wiele ziół, roślin, krzewów i drzew, dzikich roślin, a także przypraw kuchennych może być źródłem surowców na domowe mieszanki i herbatki. Można je zebrać, wysuszyć i zrobić zapas na wiele miesięcy.

Jesień to czas pięknych kolorów, czas porządków w ogrodach, żniw i zbiorów, czas robienia zapasów i intensywnej pracy. Tyle darów natury w zasięgu ręku i tyle pomysłów, szkoda tylko, że doba jest taka krótka. Schyłek lata i jesień to czas owoców, warzyw, korzeni i ziół. Staram się co roku trochę tego lata zamknąć w słoikach, butelkach czy kolorowych torebkach.

Brzoza  (Betula L.) od wieków jest ceniona i stosowana w celach prozdrowotnych. Słowianie uważali brzozę za święte drzewo, symbolizujące życie, kobiecość, płodność, urodzaj i mądrość. Wykorzystywano ją w wielu obrządkach i rytuałach. Według wierzeń miała ona chronić przed „złymi duchami”, a jednocześnie zapewniać dobrobyt. Sądzono, że brzoza nie tylko leczy ciało, ale też duszę, do tej pory wiele osób jest zdania, że przebywanie pośród brzóz daje ukojenie, przywraca równowagę wewnętrzną i spokój.

Wiele otaczających nas drzew obok, których z reguły przechodzimy obojętnie może być cennym naturalnym lekarstwem (dla ciała i duszy), pożywieniem lub kosmetykiem. Powszechnie występujące, „zdrowe”  i najczęściej wykorzystywane drzewa i krzewy  to m.in. brzoza, sosna, świerk i czarny  bez. Oczywiście należy wykorzystywać te, które rosną w czystej okolicy, z dala od dróg i wolne od chemicznych oprysków.

Czarny bez jest rośliną pospolitą i występuje najczęściej w formie rozrastającego się krzewu lub drzewa o niedużej wysokości. Czarny bez jest rośliną rozpowszechnioną praktycznie na całym świecie, występuje w całej Europie, Afryce północnej, na Bliskim Wschodzie, południowej Australii, Nowej Zelandii.

Jadalne kwiaty najlepiej sprawdzają się w deserach, kwiatowych lemoniadach, syropach, octach, oxymelach, różnego rodzaju świeżych sałatkach, zarówno owocowych jak i tych z warzywami czy też zwykłą zieloną sałatą. To także piękne i jadalne dekoracje. Możemy też z nich parzyć herbatki z dodatkiem świeżych ziół,  same  kwiaty suszyć, a także fermentować na zimowe herbatki. Można dodawać je do konfitur np. płatki dzikiej róży, bzu czarnego czy też robić nalewki, a nawet kisić.

Pokrzywa zwyczajna (łac.Urtica dioica), nazwy ludowe: koprucha, parzenica, pokrzywa chyżawka, pokrzywa dwupienna, pokrzywa parząca, pokrzywa wielka, zgajka, żyrucha, żyrucha parząca, żyzka, zgruna, to wieloletnia bylina z rodziny pokrzywowatych, pospolicie występująca na terenie całego kraju.

Mniszek lekarski (łac.Tarxacum officinale L., nazwy ludowe mlecz, dmuchawiec) powszechnie występujący chwast, który od dawna znany i wykorzystywany jest w medycynie ludowej do zapobiegania różnym dolegliwościom. 

Czosnaczek pospolity (łac. Alliaria petiolata, zwany także czosnaczkiem polnym i czosnkowym)  jest rośliną dość rozpowszechnioną, występuje na terenie niemal całego kraju, m.in. w lasach liściastych, zaroślach, terenach ruderalnych, pod płotami, na przydrożach.

Czosnek niedźwiedzi (łac. Allium ursinum, nazwy ludowe - czosnek cygański, cebula czarownic)  - legenda głosi, że jest to pierwszy posiłek niedźwiedzi po wybudzeniu się ze snu zimowego, stąd jego nazwa – czosnek niedźwiedzi. 

Wiosna! Zawsze czekam na nią z utęsknieniem. Po zimowym marazmie i zniechęceniu pora do wzmożonej pracy, ale i czerpania z natury pełnymi garściami. Wiosna to czas, gdy przyroda budzi się na nowo do życia po okresie uśpienia, zastoju, szarości. To czas siewów, sadzenia, wiosennych porządków i zachwytu nad budzącą się do życia naturą. Dla mnie każdy spacer to odkrycie czegoś nowego, nowe kulinarne doznania i eksperymenty, nowe smaki, nowe pomysły.

Dieta bezglutenowa nie powinna się kojarzyć z wielkimi ograniczeniami, tylko powinniśmy na nią spojrzeć jak na nowe wyzwanie, nowe możliwości i nowe smaki. Niestety u nas w Polsce wiele osób traktuje ją bardzo negatywnie, pesymistycznie jako wielkie ograniczenie i często pada pytanie, a co Ty jesz?

W dzisiejszych czasach doświadczamy coraz więcej różnych alergii pokarmowych, nietolerancji i chorób, przy których wskazana jest dieta bezglutenowa.

Chleb stanowi jeden z podstawowych składników codziennej diety człowieka od zarania dziejów. Najstarsze znalezisko datuje się na 14 400 lat temu.

Oxymel (oksymel) jest to tradycyjna mieszanina octu owocowego (najczęściej octu jabłkowego) i miodu wzbogacona różnymi dodatkami. Nazwa OXYMEL (z łac. Oxy – ocet i Mel – miód), wywodzi się z języka greckiego "oxymeli" i oznacza połączenie octu  (oxos) (łac. oxy - utlenione wino) i miodu (meli) (łac. mel). Każdy z tych dwóch podstawowych składników ma wiele prozdrowotnych właściwości i wzajemnie się wzmacnia. 

Oxymel to leczniczy wyciąg na bazie miodu, żywego octu jabłkowego lub ziołowego, dodatkowo wzmocniony wyciągiem (octowym) z roślin podnoszących odporność i rozgrzewających organizm. To prawdziwa bomba odpornościowa. Oxymel (oksymel) działa także wspomagająco podczas kuracji, przy przeziębieniu, katarze i chrypce. Nazywany bywa ognistym cydrem, syropem ziołowym, lub najlepszym domowym antybiotykiem. 

Ocet naturalnie mętny, z osadem, niepasteryzowany jest najzdrowszy. To ocet „żywy” zawiera żywe kultury bakterii, które  pomagają utrzymywać zdrową florę bakteryjną w naszych  jelitach. To naturalny probiotyk. 

Każdy "ocet żywy"  działa korzystnie na nasze jelita. W occie żywym znajdują się bakterie, które pomagają utrzymywać zdrową florę bakteryjną w naszych jelitach. Ponadto ocet żywy ma włściwości surowca, z którego został zrobiony.

Zobacz bogatą listę octów kwiatowych, ziołowych, owocowych, z dzikich roślin i mieszanych.

Dodatkowo znajdziesz informacje o ich właściwościach i zastosowaniu zarówno dietetycznym jak i kosmetycznym. A co najważniejsze w tabeli są podlinkowane przepisy na konkretne octy. Taki ocet możesz wykonać sam w domu.  

Witam czytelników gotuj w stylu eko.pl

Zacznę od tego, że z wykształcenia jestem ekonomistką  i pracuję w firmie budowlanej w Lublinie jako główna księgowa. Mam 48 lat i obecnie od ponad 13 lat mieszkam na wsi pod Lublinem (DYS) i za żadne skarby nie wróciłabym do miasta.

Kocham zioła, kwiaty, warzywa, naturę, moje zwierzaki (kotka rosyjska niebieska 13-letnia i owczarek niemiecki- suczka 3,5 letnia), góry  i spokój. Co prawda nigdy nie mam czasu, bo w głowie ciągle kłębi się mnóstwo pomysłów i jak coś robię to nie idę na skróty.Mąż się śmieje, że na spacer powinnam chodzić z wiadrem, sekatorem i łopatką.